Lijkt het maar zo of worden kleren sneller lelijk? In de nieuwsbrief van april 2026 heb ik over ‘hoe herken je kwaliteitskleding?’ geschreven. Een artikel uit het NRC (november 2024) is een goede aanvulling daarop. Delen daaruit haal ik aan, aangevuld met eigen bevindingen en adviezen. Allemaal in het kader van ‘hoe koop je kleding die wél lang meegaat?’
Het draait om de centen
Wintertruien en vesten die gaan pillen, shirts die lubberen of scheef trekken na een paar keer wassen. Kleding slijt sneller dan vóór de opkomst van extreem goedkope fast fashion-merken zoals Primark, Shein en Temu. Modemerken nemen shortcuts in de fabriek, zien kledingonderzoekers, waardoor kleding korter goed blijft. Hoe koop je kleding die wel lang meegaat?
Docenten Maud Kuppen en Laura Erkens delen hun bevindingen over hun onderzoek naar materiaalsoorten, recyclingmethoden en technologie in textiel. Welke overwegingen hanteren producenten bij het maken van kleding en hoe beïnvloedt dat de kwaliteit van de kleding? Eerste conclusie: Kledingproducenten maken vaak keuzes waarbij het draait om de centen. Om de aantrekkingskracht in de winkel, niet om de levensduur. En dat gebeurt al heel lang.
Slecht voor het milieu
De docenten hebben een aantal kledingstukken gekocht van goedkope en duurdere merken. Hun eerste conclusie is dat de goedkopere merken vrijwel allemaal vooral plastic in hun kleding gebruiken. We noemen polyester, polyamide, acryl lycra, spandex en elastaan (de laatste drie allemaal elastische stoffen), gemaakt van aardolie. Niet alleen is de productie van deze stoffen vervuilend voor het milieu, deze synthetische stoffen laten ook microplastics los tijdens het wassen en dragen. Deze microplastics komen vervolgens in de natuur, in ons eten en ook in ons lichaam terecht.
Kleding gaat pillen
De kwaliteit is bovendien slecht. Veel van die materialen gaan snel pillen. Dat merk je vaak pas tijdens het dragen. Als een trui een beetje pluizig is in de winkel, is de kans groter dat die gaat pillen. Pillen heeft onder meer te maken met hoe hoog de ‘twist’ is, ofwel hoe strak het garen in elkaar gedraaid is. „Een hogere twist voelt stugger aan”, zegt Kuppen. „Consumenten willen in een kledingwinkel een zachte stof voelen. Lekker warm, denken ze dan. Terwijl de stugge trui die ernaast hangt waarschijnlijk minder zal gaan pillen.”
Mijn eigen ervaring is dat als je een warm kledingstuk zoekt, je beter kunt kijken hoeveel wol in het materiaal zit. Hoe meer wol, hoe warmer het kledingstuk zal zijn. En dat is kleding die wel lang meegaat.
Weinig patroondelen
Je kunt goedkopere en duurdere merken ook vaak onderscheiden door de ‘patroondelen’. Minder patroondelen, minder werk en dus goedkoper te produceren. Vaak zijn dan hals en mouwen ook allemaal wat minder mooi afgewerkt. Bij een wat duurder merk zoals American Vintage (125 euro), zie je dat bij de mouwen en hals een geribbeld stuk stof haaks op de rest staan. Zo’n ‘boord’ is net wat meer werk in de productie, want het moet apart geprogrammeerd worden. Het ziet er netter uit en zorgt voor een betere pasvorm, omdat het wat elastischer is dan de rest van het vest.
Ook het American Vintage-vest bestaat grotendeels uit plastic, maar er zit ook 32 procent wol in. Wol is er van verschillende kwaliteit, maar is als materiaal altijd wat duurder, en kan een teken zijn dat de producent wat meer z’n best doet. „Als het echt 100 procent wol is, mag je als consument verwachten dat de kwaliteit beter is”, zegt Kuppen. „Wolvezels zijn meestal langer en blijven goed in vorm, waardoor kleding mooi blijft. In vergelijking met synthetische materialen heeft wol het voordeel dat het minder snel vuil en geurtjes opneemt. Je hoeft wol sowieso maar weinig te wassen. Luchten is ook heel goed. De langere vezels en minder vaak wassen betekenen ook weer minder kans op pillen.”
Ook om op te letten bij goedkope merken, vooral bij Temu en Shein: loopt het breisel recht? Zo niet, weet dan dat met wassen het nog erger wordt. Zo een shirt zal snel scheef kunnen trekken. Temu en Shein staan er sowieso om bekend dat ze vooral zorgen dat dingen leuk in de winkel hangen, mooi op de website staan. Zodra je hun kleding gaat dragen, valt het al uit elkaar. Zeker geen kleding die lang meegaat. Gewoonweg beschamend.
Té veel polyester
Er zit vooral heel veel polyester in kleding tegenwoordig, dat is het goedkoopste materiaal. Inmiddels bestaat ruim twee derde van de nieuwe kleding uit een vorm van plastic, gemaakt van olie, blijkt uit een recent onderzoek van de ngo Changing Markets onder vijftig kledingmerken. Behalve dat het slecht is voor het milieu, draagt het zeker in de zomer niet lekker. In de afgelopen de hittegolf in juni kon je dat heel goed testen! Dus vermijd die goedkope merken, want die gebruiken dat plastic het meest.
En ook als je zelf kleding maakt, let op wat voor stof je koopt! Onlangs was ik op de Urkerdag waar iedereen die dag in traditionele kleding loopt. De vrouwen maken hun tops zelf, maar letten niet altijd goed op de soort stof. “Ja, vroeger werd dit van zijde gemaakt”, vertelt een bewoonster, “maar dat is veel te duur. “ Ze zag er prachtig uit, maar ze had het goed warm die dag met haar polyester versie!
Wat merken ook doen, is een shirt luchtig laten lijken, terwijl dat het niet is. Een voorbeeld is een shirt van Primark: De buitenlaag is katoen, maar de binnenkant is van dat gladde synthetische materiaal. Waarschijnlijk ook weer een financiële keuze: de binnenlaag van (goedkoper) polyester maken.
Elastaan zit al enkele decennia in onze kleding. We kunnen bijna niet meer zonder de stretch in onze shirts, jurken, spijkerbroeken en ondergoed. Elastaan gaat op den duur slijten. Dan zie je van die witte draadjes aan de buitenkant. Je moet dat soort kleding nooit in de droger gooien, want dan gaat de slijtage nog sneller. Maar ook kan elastaan sneller slijten als met een goedkope productiemethode gewerkt. En om nog meer te bezuinigen, bezuinigen de goedkope merken ook op het afspoelen van verf. Als je met een nat doekje over het shirt wrijft, wordt de plek grijzig en niet meer pikzwart. Of je ziet het al bij de naden dat de kleur vervaagt, zoals ik in mijn vorige artikel al had beschreven.
In het shirt van Hugo Boss is extra moeite gestoken, met een extra stiksel hier, een extra stiksel daar. Ook is er iets meer aandacht besteed aan hoe mensen met het product moeten omgaan. Op het label wordt de drager van het shirt gevraagd om het niet vaak te wassen en aan de lucht te laten drogen. Laten we hopen dat de koper het leest.
Bezuinigen op stofdikte
In de concurrentiestrijd om kleding zo goedkoop mogelijk te maken, proberen fabrikanten de laatste decennia ook te bezuinigen op het materiaal. Is het je ook al niet opgevallen dat er minder materiaal wordt gebruikt, dat een product dunner is? Heb je bijvoorbeeld nog T-shirts van 10 tot 15 jaar geleden in de kast hangen? Of tricot jurkjes? Vergelijk het maar met tricot kledingstuk dat je onlangs hebt gekocht. Of broeken die veel slapper om je heen hangen, omdat het materiaal zo dun is geworden. Het ziet er niet alleen slechter uit, het slijt ook sneller.
Als je een echte vintagefan bent, dan zul je al heel snel zien en voelen dat de kwaliteit van kleding achteruit is gehold, de laatste 10-20 jaar. Allemaal omdat er steeds meer bezuinigd wordt op materialen. Hoe koop je kleding die wel lang meegaat? Let op alle zaken die hier genoemd zijn. En ja, dat is lastig. En ja, het is niet allemaal haalbaar, maar doe je best. Het helpt ook als je minder aanschaft 😊
Lees ook