LL23 – De godendrank Armagnac

In Les Landes zit ik in het hart van de Armagnac! Ik ben dol op deze godendrank. Hein is er dan nog en wij gaan een rondleiding en een proeverij doen. In het Frans, met een aantal ex-agrariërs, die veel vragen stellen. Hier het verhaal.

Armagnac bestaat al sinds de 12e eeuw en wordt al 200 jaar langer gemaakt dan cognac. Zoals zoveel alcoholische dranken vindt ook armagnac zijn oorsprong in de farmacie. En wist je dat de armagnac sinds 2021 ook tot het Franse immaterieel culturele erfgoed behoort?

Nederlanders zetten Armagnac in de markt

Nederlanders maken armagnac populair in de 17e eeuw.  Ze bedenken een list om het Engelse embargo op de meeste Franse wijngebieden – behalve Gascogne (ten zuiden van Bordeaux)  –  te omzeilen. Zo kunnen ze de wijnen uit die streek distilleren tot armagnac . Ze verkopen de armagnac ook aan de Engelsen. Hierna wordt het destillaat zo populair dat de productie in de jaren daarna snel wordt opgeschroefd.

Op 25 mei 1909 wordt het gebied in de wet afgebakend. Net zoals bij de Champagne bijvoorbeeld. Daarbuiten mag het geen armagnac heten. De streek bestaat uit drie zones:  Bas-Armagnac, Armagnac-Ténarèze en Haut-Armagnac, die ieder hun specifieke smaken ontwikkelen.

1936 wordt de AOC, Appellation d’Origine Contrôlée, Armagnac officieel in het leven geroepen ter bescherming van het product armagnac. Het gebied was al beschermd maar nu wordt ook de wetgeving rond het product, zoals welke druiven er gebruikt mogen worden, omschreven.

Oogst en destillatie

De druivenoogst loopt van september tot oktober. De laatste jaren begint de oogst door de intense hitte soms al in augustus. De destillatie vindt plaats in de herfst en duurt twee tot drie weken.

Het einde van de periode waarin gedistilleerd mag worden ligt vast, de destillatie moet plaatsvinden voor 31 maart van het jaar na de druivenoogst. Bij dit domein vindt dat plaats in de herfst en duurt 2-3 weken.

Verschil cognac en armagnac

Doordat de cognac twee maal gedestilleerd is en armagnac één keer is het terroir meer van invloed op het eindproduct bij armagnac dan bij cognac. In de geur en smaak van armagnac zijn de invloeden van de bodem, de druif en de omgeving dus groter.

Belang van eikenhout

Armagnac rijpt altijd in vaten van lokaal Frans eikenhout, meestal afkomstig uit de bossen van Gascogne of de Limousin. Bepaalde eiken worden speciaal gemerkt als goed hout voor de tonnen; de keuze dit hout is heel belangrijk voor de smaak. De langzame interactie tussen de alcohol en het hout is essentieel.

Lange rijping

Armagnac wordt net als cognac in verschillende leeftijdscategorieën ingedeeld:

• VS [Very Special] – minstens 1 jaar oud
• VSOP [Very Superior Old Pale] or Réserve – minstens 4 jaar oud
• Napoléon, Extra, Vieille Réserve – minstens 6 jaar oud
• XO, Hors d’age – minstens 10 jaar oud

Een echte armagnac – zoals ik hem ken – drink je pas vanaf tien jaar rijping, dus je begint bij XO. Het is niet ongewoon om vaten te vinden die decennia, soms wel langer dan een halve eeuw, hebben gerijpt. Een tien jaar oude armagnac begint rond de 70 euro voor 70 cl. De jaargangen gaan soms terug naar de 80er jaren van de vorige eeuw. En dan kom je al snel uit bij een prijs van €150-200. Wat een geld hè, voor een drankje!

Hoe bewaar ik een fles Armagnac het beste?

Oudere armagnacs kunnen, mits goed bewaard, nog tientallen jaren verouderen in de fles. Dus verticaal en op een donkere, koele plek.

Na onze rondleiding verheugen wij ons op de aankoop van een fles… We zijn eruit welke we willen meenemen als een bordje ons wijst op ontkurkingsgevaar. In het warme weer mag de fles alleen VERTICAAL vervoerd worden. Liggend gaat de alcohol werken en bestaat de kans dat de kurk eraf vliegt. Hein is op de motor en dat gaat niet lukken. Jammer. Gelukkig verkopen ze in Nederland ook deze godendrank en we weten nu waarop we moeten letten.